Hoe worden koffiebonen gemaakt?

Hoe worden koffiebonen gemaakt?

Koffiebonen ofwel zaden, komen van oorsprong van planten. Van nature kunnen deze planten tot wel 18 meter hoog groeien. Op de plantages worden deze op ongeveer 2 meter gehouden, zo kunnen de boeren de besjes makkelijker plukken en is de plant op zijn effectiefst. De besjes die van deze plant komen zijn kleine besjes welke rood of groen gekleurd zijn. Deze gaan uiteindelijk zich vormen als koffieboon na geplukt, ontveld, gedroogd, geroosterd en eventueel gemalen te zijn. Maar hoe zit dit proces nou precies in elkaar.

Koffieplanten groeien op verschillende plekken in de wereld in een tropisch klimaat. Dit tropische klimaat vindt je veelal rond de evenaar zoals in Costa Rica. Door de planten op verschillende hoogtes, luchtvochtigheid en temperaturen te laten groeien, krijgen de pitten elk een eigen smaak en kwaliteit.

Koffieplantages zie je vaak in combinatie met andere soorten planten zoals bananenplanten. De koffieplant heeft naast een tropisch klimaat ook schaduw nodig. Hier zorgen de andere planten op de plantage voor.

Mocht je zelf graag een koffieplantage starten ben je wel even bezig met de voorbereiding. Een koffieplant planten, ontkiemen en laten groeien duurt gemiddeld 3-5 jaar. De totale levensduur van een koffieplant is ongeveer 30 jaar.

De oorsprong:
De zaadjes

De koffieboon begint als pitje aan een boom, de koffieplant. Wanneer dit pitje zo’n 8 tot 12 maanden oud is wordt deze van de boom geplukt. Dit harde besje heeft een kleine pit met vruchtvlees aan de binnenzijde. Tijdens het groeien van de bes verkleuren de besjes van groen naar een perfecte rode bes. Nadat de bessen geplukt zijn komen deze op een band terecht waar de mindere bessen eruit gefilterd worden. Na deze handmatige selectie komen de pitjes in een waterbad waar de rijpe pitjes naar de bodem zakken en de onrijpe pitjes blijven drijven. De onrijpe pitjes worden er vervolgens uitgeschept.

De oorsprong van de koffieboon: Pitjes
Van koffiepit naar koffieboon het verwijderen van vruchtvlees
De verwerking:
Van pitjes naar koffieboon

Wanneer de onrijpe pitjes verwijderd zijn worden de overgebleven pitjes onder druk door een rooster geperst. Door dit rooster wordt het vruchtvlees van de pitjes verwijderd. De pitjes worden vervolgens gedroogd om deze daarna te borstelen om het eventuele overgebleven vruchtvlees van de pitjes te verwijderen. Oorspronkelijk werd het natte proces om het vruchtvlees te verwijderen over te slaan en werden de pitjes met vruchtvlees en al gedroogd. Tegenwoordig gebeurt dit zelden.

Na het ‘natte proces’ waarbij het vruchtvlees verwijderd werd, worden de pitjes langzaam gedroogd in het ‘droge proces’. De ondertussen bonen, worden gedroogd op een tafel of vloer door de zon. Dit gebeurt tegenwoordig veelal in speciale ovens waarbij de temperatuur precies gemonitord wordt. Dit is een delicaat proces waarbij de bonen niet te droog mogen worden. 

Na het ‘droog proces’ worden de bonen nog eenmaal geborsteld om overgebleven vruchtvlees te verwijderen van de boon. De bonen zullen nu nog steeds wit zijn, ze hebben al wel de vorm van koffiebonen. Daarna worden de verschillende bonen gesorteerd op kwaliteit eisen. Des te groter de koffieboon, des te hoger de kwaliteit. Eventueel worden de verschillende bonen vervolgens gemengd om melanges te creëren. Het doel van dit mengen is dat er door de jaren heen een smaak vaste melange gecreëerd kan worden die tegen een vaste prijs verkocht kan worden.

Het branden van de koffieboon, wanneer gebeurt dat?

Na de gecreëerde melanges wordt de boon verkocht aan een brander. Deze brander gaat de bonen in speciale ovens roosteren. Tijdens het branden worden er veel verschillende chemische stoffen ontwikkeld wat de boon de smaak zal geven. Bij chemische stoffen zit onder andere de suikers die karameliseren. Dit geeft de boon de herkenbare bruine kleur. Elke brander brandt de pitten op zijn eigen manier. Het kan zijn dat een brander een Melange maakt, maar een brander kan bijvoorbeeld ook een pure Arabica of Robusta maken.

Het branden van koffiebonen - Hipresso

Het branden van een bes kent verschillende 'cracks'. Wanneer de bes verhit wordt zet de boon uit en barst het vliesje. Een koffieboon kan op verschillende manieren gebrand worden:

- Licht gebrand: Frissere smaak met een licht zuurtje
- Medium gebrand: Een meer diverse boon
- Zwaar gebrand: Een bitterdere smaak, door veel mensen als 'sterke boon' geproefd.

Blend van koffiepitten voor een unieke koffiesmaak
Soorten bonen:
Blend

Een blend is wanneer koffiepitten uit verschillende landen en regio's met elkaar gemengd worden. Pitten worden op verschillende hoogtes en klimaten verbouwd. Ook kunnen de pitten op verschillende manier gedroogd worden. Door de verscheidenen opties in het laten groeien van de pit, krijgt elke pit zijn eigen smaak. Wanneer branders opzoek zijn naar een nieuwe blend, zijn ze vaak opzoek naar een specifiek profiel. Dit kunnen de branders in de oven ruiken, zien en proeven.

Bonen kunnen vervolgens in meerdere varianten verkocht worden. Zoals de meeste het kennen worden hele bonen in vacuum verpakte verpakkingen in bijvoorbeeld de supermarkt verkocht. Deze bonen worden gemiddeld binnen 1 jaar na branden verkocht.

In de supermarkt wordt ook reeds gemalen koffie verkocht. Het nadeel van reeds gemalen koffie is dat koffie de meeste smaak verliest binnen 2 minuten na malen. Hierdoor passen branders verschillende trucjes toe om ervoor te zorgen dat de gemalen koffie zoveel mogelijk smaak heeft.

Wil je nog meer weten over koffiebonen?

Zowel koffiepoeder als oploskoffie hebben als oorsprong de koffieboon. Bij het koffiepoeder wordt, afhankelijk van het doel, de maalgraad aangepast. Bij oploskoffie wordt de koffie, na het branden, gevriesdroogd. Door dit proces kan de koffie als oploskoffie gebruikt worden.

Hoe komt oploskoffie voort uit koffiebonen